Bozcaada Beylik Koyu Asbest Araştırması – Bir Saha Çalışmasının Hikâyesi

ASUD yönetiminden yapılan planlama doğrultusunda, ASUD Başkanı öncülüğünde; Cafer Fidan, Kenan Yıldız, Ahmet Korkmaz ve Erkan Güneş’in katılımıyla Bozcaada Beylik Koyu’nda asbest araştırması gerçekleştirilmiştir.

Çalışma tamamen kamu yararı gözetilerek, herhangi bir ücret veya ödeme talep edilmeden yürütülmüştür. Sürece Bozcaada Belediyesi yetkilileri ve Bozcaada Forum üyeleri de iştirak etmiştir.

Sahaya Vardığımızda…

Beylik Koyu’na ulaştığımızda beklediğimiz gemi ya da gemi kalıntısıyla karşılaşamadık. Davet sürecinde geminin sahilde bulunduğu bilgisi tarafımıza iletilmiş, organizasyon buna göre yapılmış ve ekip İstanbul’dan Bozcaada’ya intikal etmişti.

Ancak geminin aylar önce söküldüğü ve hurdalarının sevk edildiği anlaşıldı.

İlk şaşkınlığın ardından ortak karar alarak sahil şeridinde ve deniz içinde gemiye ait olabilecek kalıntıları araştırmaya başladık. Sahildeki kum dikkatle incelendiğinde, gemiye ait kırılmış parçaları bulmak zor olmadı. Toplanan numunelerin analizinde asbest tespit edildi; ancak gemi yerinde olmadığı için müdahale açısından süreç gecikmişti.

Bu çalışma aslında gemi sökümü başlamadan önce yapılmalıydı.

Unutulmaz Anılar

Çalışma hem yorucu hem öğretici hem de yer yer ilginç anlara sahne oldu. Katılımcı akademisyenlerden birinin, asbesti “kokusundan tanıyabildiğini” iddia ederek yerden aldığı parçaları tek tek koklaması, ekip olarak hafızamızdan silinmeyecek bir anı olarak kaldı.

Numune alma işlemleri tamamlandıktan sonra İstanbul’a dönüş hazırlığı yaparken, Bozcaada Belediyesi’nden Çevre Mühendisi Levent Bey’in ısrarıyla merkezde yediğimiz ahtapot ise bu yoğun çalışmanın lezzetli bir hatırası oldu.

Sezon yoğunluğu nedeniyle feribot bekleme süresiyle birlikte yaklaşık sekiz saatlik gecikme yaşandı. İstanbul’a dönüşümüze kadar toplam 24 saat uykusuz kaldık. Gelibolu feribotunda ise hoş bir sürprizle karşılaştık: Yolcular arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait olduğu tahmin edilen bir mehter takımı vardı. Yolculuk boyunca marşlar söylendi; “Yaşa Mustafa Kemal Paşa” çalındığında feribottaki yolcular coşkuyla eşlik etti. Tüm yorgunluğumuz o an kayboldu.

Sonuçların Açıklanması ve Tartışmalar

Yaklaşık bir hafta sonra analiz sonuçları tamamlandı ve ASUD tarafından kamuoyuyla paylaşılmak üzere basına iletildi.

Çalışma öncesinde belediyeden herhangi bir talepte bulunmamış; sonuçlar olumlu ya da olumsuz ne çıkarsa çıksın kamuoyuyla paylaşılacağına dair prensipte anlaşmıştık. Gemi yerinde olmasa da atık numunelerinde asbest tespit edilmiş ve kamu bilgilendirilmişti.

İlk haber Evrensel Gazetesi’nde yayımlandı. Ancak haber metni içerisinde, rapor içeriğiyle çelişen bazı değerlendirmelere yer verildi. İlgili gazeteci ile iletişime geçerek raporun dikkatle incelenmesi gerektiğini, analiz sonuçlarında asbest tespitinin açık şekilde belirtildiğini ifade ettik. Kısa süre içerisinde çelişkili açıklamalar metinden kaldırıldı.

Bu süreç, bilimsel verilerin doğru okunmasının ve kamuoyuna doğru aktarılmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi. Yaşananlar, ülkemizde bilimsel yaklaşım ve mesleki sorumluluk konularında düşünmemize neden oldu.

Her şeye rağmen, kamu yararına yapılan bu çalışmada yer almaktan gurur duyuyoruz.